Lista wartości w życiu i w pracy lidera. Jak poznać swoją hierarchię wartości?

Zastanawiasz się czasem, dlaczego niektóre decyzje zawodowe przychodzą Ci z łatwością, a inne wywołują ogromny opór? Odpowiedź kryje się głęboko w Tobie. To Twoja osobista hierarchia wartości determinuje to, kim jesteś, jak współpracujesz z ludźmi i co sprawia, że czujesz prawdziwą satysfakcję z pracy. Zrozumienie i zdefiniowanie mechanizmu działania swoich osobistych wartości może mieć ogromny wpływ na dynamikę i kierunki podejmowanych decyzji.

Z tego artykułu dowiesz się, czym są wartości w życiu człowieka i dlaczego ich rola jest tak ważna. Pokażę Ci, jak poznać swoje najgłębsze motywacje, odkryć które wartości są dla Ciebie jako osoby. To potężny krok w budowaniu Twojej samoświadomości liderskiej. Podrzucam Ci również gotowe narzędzia (w tym karty wartości), które pomogą Ci przeprowadzić ten proces. Gotowy(a), aby odkryć, czego naprawdę pragniesz? Zaczynamy.

Czym są wartości i dlaczego mają fundamentalne znaczenie?

Zanim zaczniesz tworzyć własne zestawienia, warto zadać sobie pytanie: czym są wartości? W psychologii i rozwoju osobistym uważa się je za głęboko zakorzenione przekonania, które stanowią nasz wewnętrzny kompas. To one kierują Twoimi działaniami, niezależnie od tego, czy stoisz przed wyborem drogi zawodowej, czy rozwiązujesz konflikt w zespole.

Wartości w życiu jako ostateczny kompas

Twoje uniwersalne zasady – takie jak uczciwość, wolność, równość czy lojalność – to nie tylko górnolotne słowa. To filary, na których opierasz swoje życie. Gdy musisz podjąć trudne decyzje biznesowe lub osobiste, wartości życiowe działają jak drogowskaz. W dobie ciągłych zmian to one podpowiadają Ci, czy kierunek, w którym zmierzasz, jest właściwy. Jeśli to, co robisz, współgra z Twoim wewnętrznym „ja”, czujesz energię i spełnienie. Kiedy jednak działasz wbrew nim, organizm szybko wysyła sygnały w postaci stresu lub wypalenia zawodowego. Często nie doceniamy ich znaczenia w codziennej bieżączce. Dopiero w sytuacjach trudnych decyzji czy wręcz dylematów widać jak silnym mogą być boosterem do działania lub hamulcem, z którym nie ma dyskusji.

Rozwój osobisty a rola wartości

Zarówno psychologia pozytywna, jak i współczesny rozwój osobisty kładą ogromny nacisk na diagnozę potencjału i wartości. Nie możesz budować trwałej motywacji wewnętrznej, jeśli nie wiesz, jakimi zasadami chcesz się kierować. To właśnie zrozumienie w sobie wartości pozwala Ci w pełni wykorzystać Twój unikalny potencjał. Pracując w oparciu o metodologię Gallupa lubimy mówić, że za każdym talentem stoją bardzo konkretne wartości. Nazwanie I zrozumienie tych pierwszych jest bardzo dobrą drogą do nazwania I zrozumienia osobistych wartosci.

Fundamentalna rola wartości w pracy lidera

Dla każdego menedżera i lidera świadomość własnej hierarchii wartości to nie tylko element życia prywatnego, ale przede wszystkim narzędzie pracy. Badania pokazują, że jednym z najważniejszych elmentów dojrzałego leadershipu jest wewnętrzna spójność. Jej bazą jest kontakt z tym co dla Ciebie jako lidera jest najważniejsze: na co się zgodzisz, czego za wszelką cenę nie zaakceptujesz, do czego bedziesz chciał/a dążyć w pracy z zespołem – I jak to zorganizujesz.

Jak wartości kierują naszymi wyborami w HR i zarządzaniu?

Gdy lider wie, czym się kierować, zespół to czuje. Jeśli w Twoim obszarze wartości znajdują się „niezawodność” czy „budowanie relacji”, prawdopodobnie Twoi pracownicy z większą łatwością obdarzą Cię zaufaniem. Zrozumienie swoich wartości pomaga w spójny sposób prowadzić ważne procesy wpływające na budowanie lultury organizacyjnej. Dzięki nim zwracamy uwagę nie tylko na to co (what) robisz jako lider ale także na styl (how) w jakim to dowozisz. Jeśli chcesz jeszcze głębiej wejść w ten temat, warto sprawdzić webinar: Stanowczo i z sercem – prowadzenie zespołu w zgodzie ze swoimi mocnymi stronami.

Poznaj swoją hierarchię wartości – ustal priorytety

Każdy z nas ma co najmniej kilka obszarów, które uważa za ważne, ale prawdopodobnie mają one różną wagę. Ustawiają się w swego rodzaju porządku, tworząc indywidualną hierarchię wartości. To na jej podstawie podejmujemy decyzje w sytuacjach sytuacjach kryzysowych, czy kiedy jesteśmy “na rozdrożu”. Czy wiesz co w chwili obecnej jest dla Ciebie naprawdę istotne?

Co to znaczy ustalić priorytety?

Ustalenie priorytetów to coś więcej niż wskazanie tego, co jest dla Ciebie ważne. Prawdziwe znaczenie hierarchii wartości ujawnia się wtedy, gdy nie da się pogodzić wszystkiego jednocześnie i trzeba dokonać wyboru.

W pracy lidera takie sytuacje zdarzają się regularnie. Czasem trzeba zdecydować, czy ważniejsza jest lojalność wobec pracownika, czy odpowiedzialność za zespół. Innym razem pojawia się dylemat między dbaniem o relację a koniecznością przekazania trudnej informacji. Bywa też, że potrzeba bezpieczeństwa stoi w sprzeczności z rozwojem i zmianą.

Hierarchia wartości pomaga podejmować takie decyzje w sposób świadomy i spójny. Nie wskazuje, które wartości są dobre, a które złe. Pozwala natomiast odpowiedzieć sobie na pytanie, czym chcę kierować się w pierwszej kolejności wtedy, gdy nie mogę zrealizować wszystkiego naraz.

To właśnie dlatego świadomość własnych priorytetów jest tak ważna w przywództwie. Każdego dnia lider decyduje, na co poświęci swoją uwagę, czemu nada pierwszeństwo, z czego zrezygnuje i gdzie postawi granicę. Im większa jasność własnych wartości, tym łatwiej zachować konsekwencję i spójność, nawet w trudnych sytuacjach.

Jak odkryć swoje wartości – praktyczne metody i ćwiczenia

Aby poznać swoją hierarchię wartości, warto oderwać się na chwilę od codziennych zajęć i zadać sobie kilka trudnych pytań. Nie da się tego po prostu „przepisać” z internetu. Z pomocą przychodzą konkretne metody.

Karty wartości – skuteczne narzędzie diagnozy

Jednym z najskuteczniejszych wizualnych sposobów są karty wartości. Z reguły zawierają one od kilkudziesięciu do stu słów opisujących różne stany (np. odwaga, niezależność, sprawność fizyczna, ekscytacja, duchowość). Przeglądanie ich, sortowanie i stopniowe odrzucanie pozwala zobaczyć to, co do nas trafia najsilniej. Jeśli chcesz to zrobić profesjonalnie jako element głębszej diagnozy organizacyjnej, w ramach szkoleń warto wykorzystać kompleksowe wsparcie oparte m.in. na metodologii Gallupa.

Związek między wartościami a mocnymi stronami (Badanie CliftonStrengths)

Niezwykle fascynującym momentem jest zderzenie własnej listy wartości z tym, co mówi o nas obiektywne narzędzie diagnozy, takie jak test Gallupa. Jeśli zrobisz test Gallupa online, otrzymasz swoje top 10 talentów. Domena „myślenie strategiczne” lub talent taki jak Intelekt bardzo często koreluje u badanych z wartościami takimi jak mądrość, rzetelność, czy wiedza. Z kolei domena „budowanie relacji” i „wywieranie wpływu” mogą współtworzyć listę wartości, na szczycie której będzie pomoc innym czy siła sprawcza. Odkrycie tej korelacji u siebie ułatwi nasz wpis: Dlaczego test Gallupa to klucz do twoich talentów i poniższa tabela:

Tworzenie i praca z listą wartości – krok po kroku

Oto praktyczny przewodnik, jak ustalić swoją aktualną piramidę wartości. Cały proces możesz zapisać manualnie, wypełniać w arkuszu lub wykonać w dowolnym programie graficznym.

Krok 1: Wypisz wszystkie możliwe słowa
Zacznij od przeczytania szerokiej listy. Stwórz ja na bazie swojego TOP 10. Wesprzyj się tabelką powyżej. Dopisz też takie, które przyjdą Ci do głowy jak myślisz tym co dla Ciebie ważne. Dodaj też odpowiedzi na poniższe pytania:

To faza selekcji, w której niczego nie redukujesz – po prostu wybieraj.

Krok 2: Zastanów się i grupuj
Teraz czas przyjrzeć się temu bystrym okiem. Wiele z ujętych punktów to synonimy. Często „szczerość” i „otwartość” wynikają z jednej fundamentalnej zasady. Połącz je w zbiory i nadaj im wspólne nagłówki. Możesz to robić w fizycznym notatniku lub Excelowym arkuszu.

Krok 3: Wykreślanie to najtrudniejszy etap
Musisz wykreślić te, bez których mógłbyś się ewentualnie obejść. Celem tego bolesnego, ale koniecznego etapu jest redukcja. Wykreśl wartości mniej istotne. Twoim celem jest dojść do ok. 10 najważniejszych na tu i teraz wartości..

Krok 4: Stwórz finalną listę 8 kluczowych wartości
Sztuką jest zostawić nie więcej niż 5 do 8 wartości. Im krótsza jest gotowa lista wartości, tym staje się potężniejszym i bardziej wiarygodnym drogowskazem dla Twoich życiowych decyzji.

Z tak przygotowanym zestawieniem staniesz się w pełni świadomym siebie liderem wspierającym całą kulturę mocnych stron (polecam szkolenie: Trudne rozmowy lidera naturalnie).

Żyć w zgodzie ze swoimi wartościami – wyzwania i pułapki

Niestety, bardzo rzadko droga jest prosta. Wyzwaniem nie jest samo stworzenie spisu, ale umiejętność jego codziennego obronienia. Kiedy nasze zawodowe obowiązki zaczynają kolidować z osobistymi priorytetami, włącza się wewnętrzny konflikt wartości.

Jak dbać o zgodność jako lider?

Wartości nie sprawdzają się wtedy, gdy wszystko idzie zgodnie z planem. Ich znaczenie ujawnia się w momentach, kiedy trzeba podjąć trudną decyzję, udzielić niewygodnej informacji zwrotnej, postawić granicę lub z czegoś zrezygnować. Jeśli w takich sytuacjach potrafisz działać zgodnie ze swoimi wartościami, ludzie zaczynają Ci ufać. Bo przewidywalność lidera daje zespołowi poczucie bezpieczeństwa.

Podsumowanie – co musisz zapamiętać?

Lider każdego dnia podejmuje dziesiątki decyzji. Jedne są proste, inne wymagają wyboru między dwoma równie ważnymi rozwiązaniami. W takich momentach największym wsparciem nie są kolejne narzędzia czy modele, ale dobrze poznane własne wartości. To one pomagają zachować kierunek i budować przywództwo, któremu ludzie ufają. Własna lista wartości to sprawdzony kompas w podejmowaniu trudnych decyzji.

• Zaktualizuj i poznaj swoją hierarchię wartości, ponieważ wskazuje ona priorytety, dzięki którym wiesz, czemu poświęcać najwięcej energii w sytuacjach kryzysowych.
• Zacznij od zebrania pełnych zasobów, pogrupuj je, aż uda Ci się sukcesywnie wykreślać większość pojęć, by dotrzeć do absolutnego rdzenia.
• Samoświadomość to podstawa. Zawsze zderzaj swoje wartości życiowe ze swoimi naturalnymi, mocnymi stronami lidera.
  

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o życiowe wartości